Een blockchain is een gedeeld, fraudebestendig register van transacties dat door veel computers tegelijk wordt bijgehouden in plaats van door één centrale partij. Transacties worden gegroepeerd in blokken, en elk blok bevat een cryptografische vingerafdruk (hash) van het vorige, zodat er een keten ontstaat. Wie een oude transactie wijzigt, verandert de vingerafdruk van dat blok en breekt alle blokken daarna, wat de rest van het netwerk direct afwijst. De eerste blockchain was Bitcoin, gelanceerd in 2009; Ethereum (2015) voegde programmeerbare smart contracts toe.
Hoe werkt een blockchain?
- Transactie: een gebruiker ondertekent een transactie met zijn privésleutel, bijvoorbeeld om tokens te versturen of een smart contract aan te roepen.
- Verspreiding: de transactie wordt naar de nodes in het netwerk gestuurd.
- Consensus: het netwerk komt overeen welke transacties in het volgende blok komen. Bitcoin gebruikt proof of work (mining); Ethereum stapte in 2022 over op proof of stake, waarbij validators munten als onderpand vastzetten.
- Koppelen: het nieuwe blok wordt toegevoegd en via de hash aan het vorige gekoppeld.
- Kopiëren: elke node bewaart een kopie, zodat er geen centraal punt van falen of controle is.
Publieke en private blockchains
Publieke blockchains zoals Bitcoin, Ethereum en Solana zijn open voor iedereen: iedereen kan de gegevens lezen, transacties versturen en in principe meedoen aan de consensus. Private of permissioned blockchains worden beheerd door een bekende groep organisaties, bijvoorbeeld een samenwerkingsverband van bedrijven dat ketengegevens deelt. Die zijn sneller en meer afgeschermd, maar verliezen een deel van de onafhankelijkheid die publieke blockchains waardevol maakt.
Waarvoor worden blockchains gebruikt?
Digitaal geld en betalingen, stablecoins, decentrale financiën (DeFi), tokens en NFT's, getokeniseerde fysieke bezittingen, traceerbaarheid in de keten, digitale certificaten, en elke situatie waarin meerdere partijen die elkaar niet volledig vertrouwen één gedeeld, controleerbaar register nodig hebben.
Wanneer is een blockchain niet de oplossing?
Een blockchain is trager, duurder en lastiger te wijzigen dan een gewone database. Beheert één organisatie de gegevens en vertrouwen de gebruikers haar, dan is een goed beveiligde database met een audit trail bijna altijd de betere keuze. Blockchain voegt waarde toe wanneer er geen natuurlijke centrale partij is, wanneer onafhankelijke controle belangrijk is, of wanneer u wilt aansluiten op bestaande netwerken, tokens en wallets. Zie onze blockchain ontwikkeling en wat is de EVM.
Veelgestelde vragen over blockchain
Is blockchain hetzelfde als Bitcoin?
Nee. Bitcoin is de eerste en bekendste toepassing van blockchaintechnologie. Er bestaan duizenden andere blockchains en toepassingen, van Ethereum tot private bedrijfsnetwerken.
Kan een blockchain worden gehackt?
Grote publieke blockchains zijn extreem moeilijk te wijzigen, omdat een aanvaller een meerderheid van het netwerk zou moeten beheersen. De meeste verliezen ontstaan elders: door fouten in smart contracts, gestolen privésleutels, of gehackte exchanges en bridges.
Zijn gegevens op een blockchain privé?
Op publieke blockchains niet: alle transacties zijn voor iedereen zichtbaar, gekoppeld aan pseudonieme adressen. Persoonsgegevens horen niet op een publieke blockchain, ook omdat ze niet kunnen worden verwijderd, wat botst met de AVG.
Verbruikt blockchain veel energie?
Blockchains met proof of work, zoals Bitcoin, wel. Blockchains met proof of stake, zoals Ethereum, verbruiken maar een fractie daarvan; door de overstap in 2022 daalde het energieverbruik van Ethereum met meer dan 99%.