Een DAO (decentralised autonomous organisation) is een organisatie waarvan de regels en de kas worden beheerd via smart contracts op een blockchain, en waarvan de leden besluiten nemen door te stemmen. In plaats van een bestuur of directie dienen tokenhouders of leden voorstellen in en stemmen ze daarover; goedgekeurde besluiten, zoals betalingen uit de kas of wijzigingen in een protocol, worden on-chain uitgevoerd. DAO's worden gebruikt om DeFi-protocollen te besturen, gezamenlijk geld te beheren, beleggingsclubs te runnen en online communities te organiseren.
Hoe werkt een DAO?
- Lidmaatschap: stemrecht komt meestal uit het bezit van governancetokens of lidmaatschaps-NFT's, soms met delegatie aan vertrouwde vertegenwoordigers.
- Voorstel: een lid dient een voorstel in, bijvoorbeeld om een project te financieren of een instelling te wijzigen.
- Stemmen: leden stemmen binnen een vaste periode. Stemmen kan on-chain (in een governorcontract) of off-chain (ondertekende berichten, bijvoorbeeld via Snapshot), met regels voor quorum en meerderheid.
- Uitvoering: goedgekeurde on-chain voorstellen worden automatisch uitgevoerd, vaak na een timelock-wachttijd die leden tijd geeft om te reageren.
- Kas: het geld staat in smart contracts of in een multisig-wallet die wordt beheerd door gekozen ondertekenaars.
Voordelen en uitdagingen
Voordelen: transparante besluiten en financiën, wereldwijde deelname, en regels die niet door één persoon kunnen worden veranderd.
Uitdagingen: lage opkomst bij stemmingen, stemmacht die geconcentreerd is bij grote tokenhouders, trage besluitvorming, en governance-aanvallen waarbij iemand genoeg tokens verwerft om een schadelijk voorstel door te drukken. De eerste grote DAO, "The DAO" in 2016, verloor een groot deel van zijn geld door een exploit in het smart contract. Sindsdien is beveiliging een blijvend aandachtspunt.
Juridische status
Een DAO is niet automatisch een rechtspersoon. In veel landen, ook in Nederland, loopt een DAO zonder rechtsvorm het risico als een vennootschap of maatschap te worden gezien, waardoor leden persoonlijk aansprakelijk kunnen zijn. Sommige landen bieden specifieke rechtsvormen, en veel DAO's combineren hun on-chain bestuur met een stichting of bedrijf. Laat u juridisch adviseren voordat u er een opricht.
Zie onze timelockcontracten, multisigcontracten en toegangsbeheer in smart contracts.
Veelgestelde vragen over DAO's
Wie bestuurt een DAO?
De leden, volgens de regels in de smart contracts. In de praktijk ligt de invloed vaak bij grote tokenhouders, gedelegeerden en de multisig-ondertekenaars die de kas beheren.
Wat is een governancetoken?
Een token dat stemrecht geeft in een DAO of protocol. Het stemgewicht hangt meestal af van het aantal tokens dat iemand bezit of gedelegeerd heeft gekregen.
Wat is het verschil tussen on-chain en off-chain stemmen?
On-chain stemmen gebeurt in een smart contract en kan besluiten automatisch uitvoeren, maar kost gas. Off-chain stemmen zijn gratis ondertekende berichten; de multisig-ondertekenaars voeren de uitslag daarna uit.
Kan een DAO worden gehackt?
De smart contracts kunnen fouten bevatten, en het bestuur kan worden aangevallen door iemand die genoeg stemmacht leent of koopt. Audits, timelocks, quorumregels en delegatie verkleinen die risico's.